OJS için TRDizin JSON Dışa Aktarma Eklentisi

Akademik dergi yönetimi, yayın sürecinin kendisi kadar zahmetli bir iştir. Özellikle Türkiye’deki akademik dergiler için TRDizin’e makale meta verilerini göndermek, editöryel sürecin en can sıkıcı adımlarından biri haline gelmiştir. Her sayıda onlarca makalenin başlığını, özetini, anahtar kelimelerini, yazar bilgilerini, ORCID numaralarını, kurum bağlantılarını, kaynakçalarını ve konu sınıflandırmalarını tek tek aktarmak veya JSON formatına dönüştürmek; hem zaman kaybına hem de kaçınılmaz hatalara yol açar. Özellikle OJS kullanan editörlerimizin talebi üzerine OJS için TRDizin JSON Dışa Aktarma Eklentisi geliştirdik.

Bu eklenti, Open Journal Systems (OJS) 3.3.x kullanan dergiler için geliştirilmiş özel bir dışa aktarma aracıdır. OJS veritabanındaki makale meta verilerini otomatik olarak okur ve TRDizin portalına doğrudan yüklenebilecek formatta JSON dosyaları üretir. Tek bir tıklamayla, saatlerce süren manuel veri girişi işlemini birkaç dakikaya indirir.

Eklentiye Nasıl Ulaşılır?

Eklenti kurulduktan sonra OJS yönetim panelindeki Araçlar > İçeri/Dışı Aktarma bölümünde “TRDizin JSON Dışa Aktarma” bağlantısı olarak görünür. Diğer dışa aktarma eklentileri (CrossRef, DataCite, PubMed vb.) ile aynı sayfada yer alır.

İlk Adım: Ayarları Yapılandırma

Eklentiyi ilk kez açtığınızda sizi iki sekmeli bir arayüz karşılar: Ayarlar ve Dışa Aktar.

İlk yapmanız gereken, Ayarlar sekmesinden derginizin bölüm-yayın türü eşlemelerini tanımlamaktır.

Bölüm Eşlemesi Nedir?

OJS’de dergiler genellikle “Makaleler”, “Editoryaller”, “Olgu Sunumları” gibi bölümlere ayrılır. TRDizin ise her makale için belirli bir yayın türü bekler: Araştırma Makalesi, Derleme, Olgu Sunumu, Editöryal ve benzeri. Eklentinin ayarlar panelinde, her OJS bölümünü karşılık gelen TRDizin yayın türüyle eşleştirirsiniz. Bu eşleme bir kez yapılır ve sonraki tüm dışa aktarma işlemlerinde otomatik olarak uygulanır.

Eklenti toplamda 15 yayın türünü destekler:

• Araştırma Makalesi
• Derleme
• Olgu Sunumu
• Editöryal
• Editöre Mektup
• Kitap Tanıtımı
• Bildiri / Kısa Bildiri
• Çeviri
• Düzeltme
• Toplantı Özetleri
• ve daha fazlası

Varsayılan Konu Alanları

Ayarlar panelinin ikinci bölümünde, derginiz için varsayılan TRDizin konu alanlarını seçebilirsiniz. TRDizin’in tanıdığı 207 konu sınıflandırması arasından derginize uygun olanları işaretlemeniz yeterlidir. Bu seçimler tüm makalelere varsayılan olarak atanır, ancak dışa aktarma öncesinde makale bazında değiştirilebilir.

İkinci Adım: Sayı Seçimi ve Önizleme

Ayarları tamamladıktan sonra Dışa Aktar sekmesine geçin. Bu sekmede, dergide yayınlanmış tüm sayıların listesini göreceksiniz. Her satırda sayının cilt numarası, sayı numarası, yayın tarihi ve içerdiği makale sayısı yer alır.

Dışa aktarmak istediğiniz sayı için Önizle butonuna tıklayın. Bu adım kritik öneme sahiptir çünkü eklenti, JSON dosyasını oluşturmadan önce tüm verileri gözden geçirmenize olanak tanır.

Önizleme Sayfası: Eklentinin Kalbi

Önizleme sayfası, eklentinin en güçlü özelliğidir. Her makale, tüm meta verilerin düzenli biçimde sunulduğu etkileşimli bir kart olarak görüntülenir.

Sayfanın Üst Kısmı: Özet İstatistikler

Sayfanın en üstünde iki bilgi kutusu yer alır:

• Makale Sayısı: Sayıdaki toplam makale adedi
• Uyarı Durumu: Eksik veri uyarısı varsa turuncu, tüm veriler eksiksizse yeşil bir gösterge

Makale Kartları

Her makale kartı şu bölümlerden oluşur:

Başlık ve Meta Bilgiler: Makalenin başlığı, DOI numarası, sayfa aralığı ve dili üst kısımda gösterilir.

Özetler: Makalenin tüm dillerdeki özetleri ayrı kutularda listelenir. Türkçe ve İngilizce özetler dil bayraklarıyla etiketlenir, her özetin yanında ilgili başlık da görüntülenir.

Anahtar Kelimeler: Her dildeki anahtar kelimeler renkli etiketler halinde gösterilir.

Yazarlar: Tablo formatında yazar adı, kurum bilgisi ve ORCID numarası listelenir. ORCID’i olan yazarlar yeşil etiketle, olmayanlar kırmızı uyarıyla belirtilir.

Yayın Türü ve Konu Alanları: Her makale için yayın türünü değiştirebilir ve konu alanlarını düzenleyebilirsiniz. Ayarlarda tanımlanan varsayılanlar otomatik olarak gelir, ancak bu sayfada makale bazında farklılaştırma yapılabilir.

DOI ve PDF: Makalenin DOI bağlantısı ve PDF dosya URL’si görüntülenir.

Kaynakça: OJS’deki atıf veritabanından çekilen kaynaklar numaralı liste halinde gösterilir.

Doğrulama Uyarıları

Eklentinin en faydalı özelliklerinden biri, eksik verileri otomatik olarak tespit edip uyarı vermesidir. Her makale kartında, varsa şu uyarılar turuncu bir kutu içinde gösterilir:

• Eksik ORCID numarası
• Eksik kurum bilgisi
• DOI atanmamış
• PDF dosyası yok
• Özet eksik
• Kaynakça girilmemiş

Bu uyarılar sayesinde, JSON dosyasını TRDizin’e yüklemeden önce eksikleri tespit edip OJS’de düzeltme yapabilirsiniz.

Son Adım: JSON İndirme

Tüm makaleleri gözden geçirip gerekli ayarlamaları yaptıktan sonra, sayfanın altındaki sabit çubukta yer alan JSON İndir butonuna tıklayın. Eklenti, TRDizin’in beklediği formatta bir JSON dosyası oluşturur ve tarayıcınıza indirir. İndirilen bu dosyayı doğrudan TRDizin portalına yükleyebilirsiniz.

Komut Satırı Desteği

Web arayüzünün yanı sıra eklenti, komut satırından da kullanılabilir. Bu özellik, birden fazla dergiyi yöneten kurumlar veya otomatik iş akışları kurmak isteyenler için idealdir:

php tools/importExport.php TRDizinExportPlugin export cikti.json dergi_yolu sayiId

Örneğin:

php tools/importExport.php TRDizinExportPlugin export trdizin_cilt4_sayi3.json dergim 30

Teknik Altyapı ve Güvenlik

Eklenti, OJS’nin kendi güvenlik altyapısı üzerine inşa edilmiştir:

• CSRF koruması tüm form işlemlerinde aktiftir
• XSS önleme kapsamında tüm kullanıcı verileri template’lerde escape edilir
• Girdi doğrulama ile tüm parametreler whitelist yöntemiyle kontrol edilir
• Yetkilendirme açısından yalnızca Dergi Yöneticisi ve Site Yöneticisi rolündeki kullanıcılar eklentiye erişebilir
• Veritabanı sorgularında parametre binding kullanılır, doğrudan SQL enjeksiyonu mümkün değildir

Desteklenen Diller

TRDizin’in tanıdığı 12 dil için tam destek sunulmaktadır: Türkçe, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Almanca, Kazakça, Kürtçe, Azerbaycanca ve diğer diller. Çok dilli dergilerde her makalenin tüm dillerdeki özet ve anahtar kelimeleri otomatik olarak JSON’a dahil edilir.

Kurulum

Kurulum son derece basittir:

1. GitHub Releases sayfasından .tar.gz dosyasını indirin
2. OJS’de Ayarlar > Web Sitesi > Eklentiler > Yeni Eklenti Yükle yolunu izleyin
3. Dosyayı yükleyin ve eklentiyi etkinleştirin

Hepsi bu kadar. Eklenti hemen kullanıma hazır.

Kimler İçin?

Bu eklenti, TRDizin’e indeksli veya indekslenmek isteyen ve OJS 3.3.x kullanan tüm akademik dergiler için tasarlanmıştır. Özellikle:

• Her sayıda çok sayıda makale yayımlayan dergiler
• Çok dilli yayın yapan dergiler
• Birden fazla dergiyi aynı OJS kurulumunda yöneten kurumlar
• TRDizin veri gönderim sürecini standartlaştırmak isteyen editöryal ekipler

için büyük kolaylık sağlar.

Eklenti açık kaynaklıdır ve GNU GPL v3.0 lisansı altında ücretsiz olarak sunulmaktadır.

• GitHub: github.com/ojs-services/trdizin
• Destek: [email protected]
• Web: ojs-services.com
• Diğer Eklentiler – OJS Eklentileri